3 vragen

3 Vragen aan Lidwien Sol

Lidwien Sol is een onafhankelijke onderzoekster van de Universiteit Maastricht en werkt samen met Simavi aan het Ritu-programma. Ritu, ons programma voor menstruele gezondheid is gericht op het verbeteren van de gezondheid, het welzijn en de sociale en economische participatie van vrouwen en meisjes in het landelijke district Netrokona, Bangladesh. Lidwien hielp bij het ontwerpen van het programma en publiceerde wetenschappelijke artikelen om onderwerpen als menstruatie en de specifieke uitdagingen waarmee vrouwen worden geconfronteerd bij het benaderen van WASH (water, hygiene en sanitatie) uit te leggen. Vorige week was ze te gast op de Summer School in Development Economics in Prato (Italië) om een lezing te geven over het Ritu-programma. We spraken met Lidwien over haar ervaringen en haar kijk op het taboe rondom menstruatie.

1

Kun je iets meer vertellen over het Ritu-programma en de presentatie die je in Prato gaf?

‘De presentatie die ik gaf in Prato ging over het Ritu-programma en over hoe we de sociale impact van dit programma kunnen meten. We zijn erg geïnteresseerd in het onderzoeken van het exacte effect op het welzijn van jonge meisjes als het gaat om hun menstruele hygiëne en de manier waarop ze met menstruatie omgaan. Bangladesh heeft een perfecte onderzoeksomgeving, speciaal voor programma’s als Ritu, wanneer je werkt aan de promotie van onderwijs. Het heeft de afgelopen jaren zo’n sterke economische groei gekend. Als je ervoor kunt zorgen dat de rurale regio’s ook een inhaalslag kunnen maken, kan iedereen profiteren van de economische groei.

Een ding dat erg interessant is, is de leeftijd van deze meisjes. Ze zijn ongeveer 10 jaar oud, bij het starten van het Ritu-programma en één van de belangrijkste gevolgen van de taboes rondom menstruatie in Bangladesh is dat meisjes niet naar school gaan als ze hun menstruatie hebben. Dit programma probeert echt dat taboe aan te pakken. Door hun zelfrespect te verbeteren en hen ook de informatie en kennis bij te brengen zodat ze voor goede hygiene kunnen zorgen tijdens hun menstruatie. Het belangrijkste element hierbij is het belang van het naar school gaan. Het is bewezen dat onderwijs een langdurige, positieve invloed heeft op iemands welzijn. En er zijn ook voordelen in een meer praktisch opzicht: hoe langer meisjes op school blijven, hoe later ze zullen trouwen. Hoewel dit niet het belangrijkste doel van dit programma is, is early marriage (vroege uithuwelijking red.) heel gebruikelijk in het deel van Bangladesh waar ons programma gevestigd is. Hoewel Ritu dat probleem niet kan aanpakken, kan het misschien wel een duwtje in de goede richting geven.’

2

Kun je uitleggen waarom iets als menstruatie eigenlijk nog zo’n taboe-onderwerp is in sommige delen van Bangladesh?

‘Allereerst wil ik benadrukken dat taboes rondom menstruatie naar mijn mening overal aanwezig zijn, zelfs in ons land. Het niveau van dit taboe is misschien iets anders, maar zelfs hier in Nederland verbergen we vaak onze tampons. We handhaven weliswaar geen hele sterke taboes omtrent menstruatie, maar we schreeuwen het ook niet van de daken. En in Bangladesh heb je verschillende gradaties van taboes. Vooral in de regio waar wij werken met Ritu, zijn zaken als traditie en sociale normen heel erg belangrijk. Omdat we in rurale gebieden werken, zijn mensen veel meer met elkaar verbonden dan mensen die in grotere steden wonen, en misschien niet eens de naam van hun buren weten. Het is een heel andere omgeving, dus de weerslag kan veel sterker zijn als je niet aan deze sociale normen gehoorzaamt, waaronder dus bijvoorbeeld die rondom het zorgen voor een goede hygiene tijdens je menstruatie.

Wat ook noemenswaardig is, zijn de beschikbare middelen. Als je meer geld hebt, kun je geschikt en fatsoenlijk maandverband kopen en hoef je geen gebruik te maken van, bijvoorbeeld, doeken. Daardoor kan het ook weer makkelijker zijn om je ongesteldheid te verbergen, in tegenstelling tot iemand die doeken gebruikt en deze moet wassen en verstoppen. Dus dat is ook iets om rekening mee te houden, dat geld ook een een rol speelt bij menstruele hygiëne.’

3

Wat vind je van de samenwerking met Simavi en wat zijn interessante bevindingen tot nu toe?

‘Het is een vrij unieke samenwerking tussen Maastrischt University en Simavi. In het begin kon het soms een beetje moeilijk zijn om de belangen en de beperkingen van een academische instelling af te stemmen op die van een NGO (niet-gouvernementele organisatie, red.) als Simavi. Communicatie is dus echt belangrijk, en ik denk dat dat één van de dingen is die ongelooflijk goed gaat. De banden tussen ons team en het team van Simavi zijn zo stevig; het is echt een zeer aangename samenwerking. Nu het programma officieel is gestart, loopt het allemaal erg soepel en zijn we op de eerste impact aan het wachten. Erg spannend om hier samen met Simavi aan te werken.

Voor zover ik heb kunnen zien als het aankomt op de locatie zelf, is dat in ieder geval de implementatie van het programma ongelooflijk goed verloopt. Alles wordt uitgevoerd zoals we het gepland hadden en ik vind dat best bijzonder bij zo’n groot groot, complex programma. Uiteraard kan er bij elk programma plotseling iets gebeuren in het veld waar je ad hoc op moet reageren. Ik denk dat het plaatselijke team, Mahbuba KumKum en Ahmed Khabir, het geweldig doen. Ze zitten echt overal bovenop, en hun hele doel is om alles zo soepel mogelijk te laten verlopen. Ik vind dat ze echt ongelooflijk goed werk verrichten.

Vragen met betrekking tot resultaten van het project zijn nog erg lastig te beantwoorden, omdat het programma nog niet is afgerond. We kunnen dus nog geen conclusies trekken. Om toch een antwoord te geven, denk ik dat de meest interessante bevindingen tot nu toe afkomstig zijn van ons basisonderzoek. We hebben 4000 meisjes ondervraagd over hun leven en het regelen van zaken omtrent hun menstruele gezondheid. Ik denk dat één van de meest schokkende dingen die ik vond, het feit was dat 66% van de menstruerende meisjes tijdens hun eerste ongesteldheid niet wist wat het was. Ze begonnen dus te bloeden, waren uiteraard heel erg bang en hadden geen idee wat er gebeurde. Ik kan me dat nauwelijks inbeelden en me niet voorstellen hoe het moet zijn als dat je overkomt. Ik hoop van harte dat een programma als Ritu meisjes echt kan helpen, zelfs al vóór hun menstruatie. Dat ze weten wat er gebeurt en dat het iets natuurlijks is.’

Meer weten over het Ritu-programma? Klik hier voor inhoudelijke programma informatie of bekijk hier het Baseline report.

Start de conversatie

Deel dit artikel

Hygiëne
3 vragen

3 vragen aan zijn letterlijk 3 vragen die we aan iemand stellen: dat kan een lokale partner zijn, maar net zo goed iemand uit een dorp waar we hygiënetraining hebben gegeven.

Meer ‘3 vragen’