Long read

1925: het jaar waar het allemaal begon

In 1924 is dr. H. Bervoets nadat hij jarenlang heeft gewerkt in het noordelijk deel van Midden-Java, met verlof in Nederland. Hij spreekt met Johannes van der Spek, arts en predikant, over het werk in de Oost waarbij de zending onvoldoende geld heeft om hem instrumentarium, genees- en verbandmiddelen te verschaffen. Meer zendingsartsen worstelen met dit probleem. Een dokter heeft veel meer zaken nodig dan een dominee.

Simavi wordt opgericht

Dus besluiten Van der Spek en Bervoets in 1925 een medische hulporganisatie in het leven te roepen met in het bestuur artsen als dr. Ariëns Kappers, Colenbrander, Hovy, Swellengrebel en Waardenburg. Het inzamelen van geld gaat ook meteen van start. Simavi is geboren- Steun in Medische Aangelegenheden voor Inlanders.

Op 28 oktober 1926 wordt de nieuwe organisatie als vereniging erkend bij Koninklijk Besluit. Als voorzitter staat vermeld dr. G. Royer, directeur van het Diaconessenhuis aan de Overtoom in Amsterdam; hij zal aanblijven tot 1958. Het geld kwam in de beginjaren vooral binnen via een algemene straatcollecte.

Screen Shot 2015-07-29 at 21.17.08

Het jonge echtpaar Berman, actief in de medische zending en op zoek naar financiën, ontmoet in Indië dr. Bervoets. Die vertelt over de oprichting van Simavi in Nederland en vraagt dr. Berman of hij niet mee wil helpen om die organisatie verder uit te bouwen. In 1929, als het paar naar Nederland terugkeert, vraagt het bestuur hen meteen zich geheel aan dat werk te wijden. Berman neemt de benoeming aan. Hij wil de bekendheid van Simavi vergroten en begint daarom in 1930 – al is het volop crisis – het blad Medische Nood uit te geven, geheel bekostigd uit advertenties.

Beschermvrouwen van Simavi

In 1930 doen zowel Koningin-Moeder Emma als Koningin Wilhelmina en Prinses Juliana een aanzienlijke gift aan de vereniging Simavi. De crisisjaren gaan ookScreen Shot 2015-07-29 at 21.28.03 aan Simavi niet ongemerkt voorbij. Toch blijft de oproep om te helpen klinken. Midden jaren ’30 wordt Koningin Wilhelmina beschermvrouw van Simavi, ook vanwege het algemeen hulpverlenend karakter van de organisatie in de vorm van aanvullende steun. Later volgen haar dochter Juliana en kleindochter Beatrix dit voorbeeld.

Als Japan zich op 15 augustus 1945 overgeeft, roepen Soekarno en Mohammad Hatta twee dagen later de Republiek Indonesië uit. Ondanks internationale protesten, oorlogsmoeheid onder de eigen bevolking en grote verdeeldheid in de regering hakte het Nederlandse kabinet de knoop door: in de vroege ochtend van 28 juni 1947 werd besloten tot militair ingrijpen. Maar deze woorden mochten niet worden gebruikt: men sprak van het zachtaardiger klinkende politionele actie. In werkelijkheid waren de twee politionele acties een koloniale oorlog – de laatste die Nederland zou voeren. De kolonie, die vier eeuwen lang geld opleverde, kostte nu alleen nog maar geld. Miljoenen guldens per dag waren nodig om de immense troepenmacht in Indië op de been te houden, guldens die Nederland nodig had voor de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. In januari 1949 komt de regering-Truman op voor het recht op zelfbeschikking van de Indonesiërs en stemt voor de VN-resolutie die Nederland veroordeelde wegens zijn agressie tegen Indonesië en zijn poging het gezag over de oud-kolonie te herstellen.

Na de bevrijding wordt de hulp weer opgepakt

Na de bevrijding in 1945 wordt het werk van Simavi Screen Shot 2015-07-29 at 21.20.49weer opgepakt, maar de eerste editie van het blad Medische Nood na de oorlog verschijnt pas in januari 1951. Daarin staat dat ondanks de toegenomen spanningen na de soevereiniteitsoverdracht het hoofdbestuur van Simavi benadrukt dat hulp aan Indonesië zin heeft. In 1951 bestaat Simavi 25 jaar waarbij ter gelegenheid van dit jubileum kisten met medicijnen naar de tropen worden verzonden. Ook wordt het tot dan toe gehuurde pand aan de Spruitenboschstraat 6 aangekocht; het jaar erop krijgt een nieuwe directeur zijn definitieve aanstelling. Een actie met “prikkaarten” om geld voor injecties in te zamelen krijgt vorm.

In 1956 gaat dr. P.A. de Groot, net terug uit Suriname waar hij jarenlang nuttig werk verricht, deel uitmaken van het Simavi hoofdbestuur. Een paar jaar later wordt hij vice-voorzitter.

Op 17 november 1958 wordt een zeewaardige polikliniekboot met de naam Dr. G. Royer in Zaandam te water gelaten. Het is een geschenk van Simavi om op Nederlands Nieuw-Guinea ziekten als malaria, tbc en framboesia beter te kunnen bestrijden. Enkele dagen later overlijdt dr. Royer, die sinds 1927 voorzitter van Simavi is. In 1958 worden de bedrijven die eigendom zijn van Nederlanders, onder Indonesisch beheer gesteld. In enkele maanden vertrekken door de omstandigheden gedwongen 35.000 Nederlanders terug naar Europa.

Tijden veranderen

In 1968 is de collecte-opbrengst lager dan in het jaar daarvoor, waarschijnlijk vanwege de grote actie “Kom over de brug”, een actie van de rooms-katholieke en protestantse kerken ten behoeve van projecten in ontwikkelingslanden, die juist een week voor de Simavi-collecte plaatsvindt. De algemeen toeScreen Shot 2015-07-29 at 21.24.59genomen belangstelling voor het werk in ontwikkelingslanden opent allerlei mogelijkheden voor betere medische hulpverlening, zowel curatief als preventief. Het jaarverslag van 1968 meldt dat Simavi op dit gebied een voorloper is geweest, maar nu veel organisaties zich hiermee gaan bezighouden, is het nodig elkaar van ieders werk op de hoogte te houden.

In 1970 krijgt Simavi in totaal een bedrag van ruim f. 918.000 aan subsidies beschikbaar gesteld. De geslaagde collecteweek brengt – dankzij de inzet van 900 plaatselijke comités – f. 825.000 op. Het werven van donateurs blijft belangrijk.

In 1974-1975 stagneert de realisatie van subsidies door de grote moeilijkheden die worden ondervonden bij het verkrijgen van een heffingsvrije invoer, vooral van de kant van Indonesië. Via de Church World Service lijkt een andere weg gevonden voor vrije toevoer.

Pioniers van het eerste uur

Bij het 65-jarig bestaan van bestaan zegt beschermvrouw Koningin Beatrix dat helaas medische hulpverlening aan de Derde Wereld nog altijd nodig is. Zij feliciteert Simavi met het jubileum.

In augustus 1992 brengt het Dagelijks Bestuur een discussienota “Beleid-Structuur” uit om een vergaande reorganisatie met het voltallige personeel te bespreken. Simavi wordt – zoals het dagelijks bestuur al in juni unaniem heeft besloten – in zijn geheel geprofessionaliseerd, gezien de veranderingen in de hulpverlening en het toenemende aantal nieuwe organisaties waardoor de acties om geld te werven steeds groter van opzet en dus duurder worden.

In 1995 overlijdt mevrouw J. Berman-van Weerden, echtgenote van dr. Berman die- zo schrijft hun zoon in een brief aan de voorzitter van Simavi – na een reis in de binnenlanden van wat nu Indonesië heet, zo was aangeslagen door de medische nood die hij daar was tegengekomen, dat hij besloot zijn carrière in dienst van Simavi te stellen. Mevrouw Berman zette na zijn dood zijn werk voort. Pioniers van het eerste uur, die er toe hebben bijgedragen dat Simavi nu een begrip in ons land is, aldus de zoon.

Relatie tussen water en gezondheid

Ter gelegenheid van het 75-jarige bestaan van Simavi houdt het Simavi Wereld Waterfonds, opgericht in 1995, een symposium over de relatie tussen water en gezondheid. Dat gebeurt in maart 2000 tijdens het tweede World Water Forum in Den Haag. Ook prins Willem-Alexander, gespecialiseerd in waterbeheer, woont een deel ervan bij. Al in de jaren ’70 trouwens maakt Simavi zich sterk voor water.

Parallel aan de Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling in Johannesburg eind zomer 2002 wordt in diezelfde stad de WaterDome georganiseerd. Doel is het belang van water onder de aandacht te brengen in de bestrijding van armoede en als noodzakelijke voorwaarde voor duurzame ontwikkeling. Ook Simavi is aanwezig.

Basis gezondheid voor iedereen

In 2008 luidt Simavi de noodklok voor 5.000 kinderen die dagelijks sterven door gebrekScreen Shot 2015-07-29 at 16.06.37 aan veilig drinkwater en toiletten. Simavi overhandigt een petitie met ruim 1 miljoen handtekeningen aan minister Bert Koenders, die belooft sanitatie hoog op de agenda van de aanstaande VN-top te zetten.

In 2011 kent India bittere armoede en hoge moedersterfte. De uitvoering van het gezondheidsbeleid laat te wensen over en dit raakt mensen in afgelegen gebieden. Donaties maken voorlichting, huisbezoeken en trainingen aan de dorpelingen mogelijk. De eerste verbeteringen zijn merkbaar.

In 2020 hopen wij de gezondheid van 10 miljoen te hebben geholpen in ontwikkelingslanden in Afrika en Azië.

Start de conversatie

Deel dit artikel

Long reads

Een long read is een diepgaand artikel over één van de onderwerpen waar wij ons mee bezighouden.

Meer ‘long reads’ Lees volgende long read