Long read

Brief aan minister Kaag als reactie op het Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) advies

Hooggeachte mevrouw Kaag,

COVID-19 heeft momenteel de gehele wereld in haar grip. Voor de honderden miljoenen mensen zonder toegang tot schoon drinkwater, sanitaire voorzieningen en hygiëne (WASH), is de situatie nijpend. Zwakke gezondheidssystemen staan onder druk en het gebrek aan WASH-voorzieningen zorgt ervoor dat ziektes zich makkelijk kunnen verspreiden. Vrouwen en andere groepen die zich in kwetsbare posities bevinden worden extra hard geraakt door de gevolgen van de crisis en ongelijkheden worden alleen maar groter.

Meisjes en vrouwen lopen extra risico door de directe en indirecte gevolgen van de coronacrisis. Dit komt onder andere doordat ze de meerderheid van de zorgmedewerkers vormen en ook thuis vaak voor kinderen, zieken en bejaarden zorgen. Daarnaast hebben ze vanwege biologische (o.a. menstruatie en zwangerschap) en sociale gender rollen andere behoeftes met betrekking tot WASH. Toch kunnen vrouwen vaak niet meebeslissen over het bouwen van WASH-infrastructuren of waar het huishoudgeld aan wordt besteed. Juist voor vrouwen en meisjes en andere gemarginaliseerde groepen zijn adequate WASH-voorzieningen essentieel om verspreiding te voorkomen en de (in)directe impact van het COVID-19 virus zoveel mogelijk te beperken.

Deze crisis onderstreept de noodzaak, maar is ook een kans om te werken aan universele en structurele toegang tot WASH. Universele en structurele toegang kan alleen gewaarborgd worden door actieve participatie van het lokale maatschappelijk middenveld en de eindgebruikers (dus ook vrouwen en meisjes). Het is belangrijk de politieke rol van maatschappelijke organisaties op alle bestuursniveaus te ondersteunen, zowel lokaal als mondiaal. De problemen die zij aankaarten verschillen per groep en zijn verweven met andere structurele barrières, zoals ongelijkheid. Door het betrekken van het maatschappelijk middenveld worden de publieke en private sector aansprakelijk gehouden voor het verschaffen van inclusieve en duurzame dienstverlening. Dit wordt ook onderstreept in de door u ondertekende Call For Action van Sanitation and Water for All (SWA).

De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) heeft het advies uitgebracht om 1 miljard euro uit te trekken voor acute noden gerelateerd aan de (indirecte) gevolgen van COVID-19 in kwetsbare landen. WASH wordt genoemd als een prioriteit voor de preventie en indamming van de pandemie, waar wij het grondig mee eens zijn. Wij vragen u om het AIV advies te volgen en in het vrijgemaakte budget expliciet ruimte te maken voor verbeterde toegang tot WASH voor vrouwen, meisjes en andere gemarginaliseerde groepen.

Hierbij is het essentieel dat er ook wordt geïnvesteerd in het verkleinen van barrières, zoals limiterende sociale normen die ervoor zorgen dat kwetsbare groepen geen toegang hebben tot veilige WASH-voorzieningen.

De geboden steun moet gebaseerd zijn op de principes van de universele mensenrechten, zoals participatie en transparantie. Er is een direct verband tussen het realiseren van mensenrechten, waarbinnen WASH centraal staan, en andere mensenrechten. Het wordt daarom ook vooropgesteld door het VN-Comité voor Economische, Culturele en Sociale Rechten dat:

“Water essentieel is voor het leven en voor onze gezondheid. Het recht op water is een voorwaarde om in menselijke waardigheid te leven. Het is een eerste stap naar andere mensenrechten”.

Ook draagt deze extra investering in WASH bij aan het behalen van globale politieke doelen, zoals de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG3: goede gezondheid en welzijn, SDG5: gendergelijkheid, SDG6: schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen, SDG10: ongelijkheid verminderen).

Nederland heeft zich al gecommitteerd aan het bereiken van 30 miljoen mensen met schoon drinkwater en 50 miljoen mensen met sanitaire voorzieningen in 2030. De Nederlandse WASH sector heeft grote netwerken en effectieve partnerschappen met lokale maatschappelijke organisaties in Azië en Afrika. Samen zetten wij ons in voor vrouwen, meisjes en andere gemarginaliseerde groepen door hen direct te betrekken bij het opbouwen van inclusieve en duurzame WASH-voorzieningen en systemen. Via een geïntegreerde aanpak wordt zowel gekeken naar klimaatverandering en duurzame oplossingen alsook de directe link met seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen en meisjes. Juist in deze moeilijke tijden is het belangrijk om te blijven werken aan deze doelen waarbij inclusieve WASH niet alleen bijdraagt aan gendergelijkheid maar ook een essentieel onderdeel is in de preventie en indamming van het COVID-19 virus.

Hoogachtend,

Ariette Brouwer,
Directeur Simavi

Mede namens:

Annemieke Beekmans, Directeur Aidenvironment
Jeroen van der Sommen, Directeur Akvo
Patricia Vermeulen, Directeur Amref Flying Doctors
Evelijne Bruning, Directeur The Hunger Project Nederland
Patrick Moriarty, Directeur IRC
Joke Le Poole, Directeur Max Foundation
Garance Reus-Deelder, Directeur Plan International Nederland
Marije van den Broek, Directeur Practica Foundation
Meike van Ginneken, Directeur SNV
Nico Terra, Directeur WASTE
Chris Lukkien, Directeur ZOA

 

Start de conversatie

Deel dit artikel

Long reads

Een long read is een diepgaand artikel over één van de onderwerpen waar wij ons mee bezighouden.

Meer ‘long reads’