Long read
8 maart 2019

Een druppel in de emmer op internationale vrouwendag

Auteur: Sara Ahrari, Programma Manager bij Simavi.

Op 8 maart vieren we International Women’s Day een goed moment dus om nog eens na te denken over hoe essentieel WASH precies is voor de gezondheid en empowerment van vrouwen en meisjes.

Stel je voor dat je een meisje bent uit een gezin waar armoede centraal staat, wonend in een dorp, in een ontwikkelingsland waar jij en je gezin geen toegang hebben tot schoon water en sanitaire voorzieningen.

Als je het geluk hebt gehad om binnen de eerste 5 jaar van je leven niet te zijn gestorven door diarree of andere door water overgedragen ziekten, is de kans heel groot dat je wel een paar uur per dag loopt om water te halen voor je gezin en tegelijkertijd zorgt voor je jongere broertjes en zusjes.

Wanneer het dan eindelijk tijd is om naar school te gaan, als je ouders hebben besloten dat onderwijs prioriteit heeft (en niet alleen voor je broer) en als er überhaupt een school is waar je naartoe kan, dan kun je je misschien inschrijven. De kans is dan erg groot dat je een halfuur moet lopen om water te halen voordat je naar school gaat en dat het toiletteren in het openbaar gedaan moet worden, simpelweg omdat je school geen (functionele) toiletvoorziening heeft. De kans is dan ook nog eens aanwezig dat je tijdens deze toiletbezoekjeslastiggevallen wordt en je seksuele intimidatie zult ervaren.

Wanneer je tussen de 9 en 12 jaar oud bent, voel je op een dag veel pijn in je onderbuik en voel je opeens nattigheid tussen je benen. Je schaamt je kapot, en als je eindelijk een plekje met privacy vindt, zie je het bloed in je ondergoed en denk je dat je dood aan het gaan bent.

Doodsbang vertel je het een oudere zus of vriendin, en – als je de schaamte kunt overwinnen – vertel je het misschien zelfs aan je moeder. Je hoort dat hoewel je niet zult sterven, je elke maand door deze pijn en schaamte heen zult gaan, voor de rest van je leven. Je krijgt een lap stof om je menstruatie te beheren.

De volgende uitdaging dient zich direct aan: het vinden van water om de lap stof te wassen, en vervolgens een plek om die lap uit het zicht van anderen te laten drogen. Je mist nu school om verschillende redenen: je hebt ondragelijke pijn en weet niet wat je eraan kunt doen, omdat jij of je familie het risico niet wilt lopen om beschaamd te worden vanwege bloed op je kleding of omdat er simpelweg geen toiletten zijn of water is waar je jezelf zou kunnen verschonen.

In sommige landen word je tijdens je menstruatie zelfs geacht om in een schuur blijven omdat je door men als onrein wordt gezien.

Het krijgen van je menstruatie wordt ook weleens beschouwd als het begin van je vrouwelijkheid, en je familie zou kunnen gaan denken dat het tijd is om je uit te huwelijken. Dit kan zijn om de kosten te verminderen, om te voorkomen dat je je misdraagt of gewoon omdat het zo werkt. Natuurlijk krijg je geen voorlichting over je voortplantingssysteem, of bijvoorbeeld hoe je ongewenste zwangerschappen kunt voorkomen. Als je niet wordt uitgehuwelijkt, word je waarschijnlijk verteld de jongens te vermijden!

Tegen de tijd dat je 15 jaar oud bent, is de kans heel groot dat je zwanger raakt. Als je getrouwd bent en zwanger bent, heb je de toestemming en het geld van je man of zijn gezin nodig om je check-ups te laten doen. Let wel, je moet waarschijnlijk je eigen water in een emmer meenemen naar het gezondheidscentrum, waar je een flinke afstand voor moet lopen om er te komen. Trouwens, jouw familie zou kunnen denken dat deze bezoeken de moeite niet waard zijn en dat je beter af bent met een traditionele vroedvrouw die meestal geen hygiënische ruimte heeft om de controles uit te voeren, noch water heeft om haar handen te wassen, zelfs niet wanneer ze jouw baby bezorgt.

Als je zwanger raakt zonder getrouwd te zijn, kun je het gezondheidscentrum wel vergeten, het personeel zou je niet eens te woord staan. Je zult waarschijnlijk eindigen met een traditionele vroedvrouw die het niet erg vindt om een illegale abortus uit te voeren, en die haar handen en andere angstaanjagende objecten niet te desinfecteert voordat die worden gebruikt om de abortus uit te voeren. Zoals je kan raden wordt je overlevingskans hierdoor niet bepaald groter.

Hoe dan ook, tijdens je vruchtbare jaren zou je elk jaar zwanger kunnen zijn. Natuurlijk zou je tijdens deze periode niet de rust of ondersteuning kunnen krijgen die je nodig hebt en moet je nog steeds het grootste deel van de huishoudelijke taken doen zonder enige erkenning of waardering.

Je kunt op een gegeven moment betaald werk doen om je familie te onderhouden. Wanneer je echter ziek wordt of als je ongesteld bent, kan je niet naar het werk waardoor je dus inkomsten misloopt. Over inkomsten gesproken, jij bent degene die vaak wordt verplicht om het grootste deel van je inkomsten te investeren in sanitaire voorzieningen, terwijl je man weinig tot niks bijdraagt. Helaas ben jij niet diegene die beslist wat er gebeurt met jouw inkomsten.

Wanneer je je echtgenoot of je vader verliest, zal je waarschijnlijk niets van hen erven en gaan alle eigendommen naar een mannelijk lid van het gezin. Als je geen zonen hebt, of zelfs als je ze hebt, betekent dit vaak dat je op hun genade moet vertrouwen voor voedsel en onderdak op je oude dag.

Al deze situaties kunnen erger worden als je leeft met een handicap, of met HIV / AIDS, of op plaatsen waar er te veel of te weinig water is, of als je uit een minderheid of ontheemde groep komt.

Maar generatie na generatie ben je de bron van inspiratie en drijfveer geweest voor verandering binnen je familie, gemeenschap en over de hele wereld en je veerkracht heeft de mensheid gebracht waar we nu zijn.

En natuurlijk weten we dat de WASH-programma’s de onderliggende oorzaken en barrières die vrouwen en meisjes tijdens hun levenscyclus hebben niet direct kunnen veranderen. Wel weten we dat we door vrouwen en meisjes te helpen met de basisbehoeften en toegang tot water en sanitaire voorzieningen, wij ze een eerste duw geven in de juiste richting.

WASH-programma’s die gender problematiek in acht nemen, en die ontworpen zijn om verandering te brengen, kunnen vrouwen de kans geven om hun positie te versterken. De impact daarvan reikt verder dan het toilet, denk aan deelname aan besluitvormingsprocessen binnen de familie en gemeenschappen, en daarmee bijdragend aan hun fysieke, politieken en sociaal-culturele empowerment!

Dit artikel is gebaseerd op een panel discussie met Sara Ahrari met WaterAid Canada, UNICEF en RESULTS Canada tijdens International Development Week 2019 in Ottawa.

Start de conversatie

Deel dit artikel

Long reads

Een long read is een diepgaand artikel over één van de onderwerpen waar wij ons mee bezighouden.

Meer ‘long reads’ Lees volgende long read